الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

66

اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )

مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ : « هدف اين است كه آنها كه داراى علمند بدانند اين قرآن حقى است از سوى پروردگارت ، و به آن ايمان بياورند و دلهايشان در برابر آن خاضع گردد » . « 1 » وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُوْلُوا الْالْبَابِ : « راسخان در علم گويند : ما به همه آيات الهى ايمان آورده‌ايم ، همه از سوى پروردگار ما است ، و تنها صاحبان عقل متذكّر مىشوند » . « 2 » از حوادث تاريخى كه رابطه مستحكم بين علم و ايمان را تأييد مىكند ، داستان ساحران عصر فرعون است ، كه وقتى به خاطر آگاهى از فن سحر دريافتند ، آنچه موسى ( عليه السلام ) نشان داد معجزه است ، و علم به اعجاز پيدا كردند ، ايمان آوردند و تهديدهاى فرعون نيز مؤثر واقع نشد ؛ و در جواب او گفتند : هرگز تو را بر « دلائل روشنى » كه به سراغ ما آمده است مقدم نخواهيم داشت . « 3 » فرعون سرانجام تهديد خود را عملى كرده و آنها را به شهادت رساند ؛ مفسّر بزرگ مرحوم طبرسى درباره آنها مىنويسد : « كانُوا اوَّل النّهارِ كُفّاراً سَحَرة و آخِرَ النَّهارِ شُهَداء بَرَرَة » : « در آغاز آن روز ، كافر و ساحر بودند ، اما در پايان همان روز شهيدانى در زمره نيكان » . 7 - علم سرچشمه تقوى و خشيت است . إِنَّمَا يَخْشَى اللهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ : « از ميان بندگان خدا تنها دانشمندان از او خشيت دارند » . « 4 » « خشيت » به گفته راغب در مفردات : « خوف و ترسى است كه آميخته با تعظيم باشد و غالباً از علم سرچشمه مىگيرد » .

--> ( 1 ) . سوره حج ، آيه 54 . ( 2 ) . سوره آل‌عمران ، آيه 7 . ( آيات 6 سوره سبا و 107 و 108 ، سوره اسراء و 70 سوره طه در اين باب مناسب است ) . ( 3 ) . سوره طه ، آيه 72 . ( 4 ) . سوره فاطر ، آيه 28 . .